Fen ve Doğa

Erken çocukluk dönemi, çocukların bilgi ve becerilerinin temellerinin atıldığı dönemdir. Bebekler dünyaya geldiklerinde çevrelerini duyuları yoluyla tanımaya ve keşfetmeye başlarlar. Bebekler için her şey merak konusudur ve bu merakları onları çevrelerini incelemeye ve araştırmaya yöneltir. Örneğin, bebek eline aldığı bir nesneye bakar, ona dokunur, sesini dinler ve ağzına götürür. Yürümeye başladıklarında ise artık çocuklar çevrelerini rahatça araştırmaya çalışırlar. Bir yaşındaki bir çocuk her yere gider, gördüğü her şeye dokunur, raflardan kitapları çeker, birçok şeyi ağzına atar ve eşyalara takılıp düşer. Böylece çocuk, anlamlı bir şekilde dünyayı araştırmakta ve öğrenmektedir. Çocuklar 3-4 yaşından sonra çiçekleri, yaprakları ve çeşitli kabukları toplamaktan hoşlanır, yakın çevrelerindeki hayvanların hareketleri onların ilgisini çeker. Böylece bu dönemde çocuklar fen ve doğa etkinlikleriyle ilgili ilk deneyimlerini kazanmaya başlar. Özellikle çevrelerindeki gözlemleri sonucu suyun üstünde neler durur, neler batar, böcek zemin üzerinde nasıl yürür, herhangi bir yüzeye nasıl tırmanır? gibi sorulara cevap arar, tahminlerde bulunur ve araştırırlar. Küçük çocuklar çevrelerini araştırır, geçirdikleri bazı yaşantılar sonucu bilgiler edinir ve böylece yeni şeyleri öğrenmek için bir temel oluştururlar. Çevrelerini daha iyi tanımaya başladıkça da bazı kavramlar geliştirirler. Erken çocukluk eğitimi programında yer alan fen ve doğa etkinlikleri, çocukların doğal meraklarından yararlanılarak, onların çevrelerini ve doğayı gözlem yapma, araştırma ve tanımalarına, düşüncelerini açıklığa kavuşturmalarına, sorular sormalarına yardım eden çalışmalar olaraktanımlanabilir. Ayrıca çocuklar grup içinde iş birliği, yardımlaşma, paylaşma, sorumluluk alma gibi sosyal değerleri kazanır.

Fen ve doğa etkinliklerinin amaçları şunlardır:

 Çocukların çevrelerindeki nesne ve olay çeşitliliğini araştırmalarına ve

keşfetmelerini sağlama,

 Problem çözme becerilerini (problemi tanımlama, hipotez kurma, hipotezleri

deneme, ölçme metotları geliştirme, kaydetme, genelleme yapma ve süreci

değerlendirme) aktif olarak kullanmalarını destekleme,

 Yaratıcı düşüncenin gelişimine katkıda bulunma,

 Çok boyutlu düşünme yeteneklerinin gelişimini destekleme,

 Ana bir sentez yapma becerilerinin gelişimine katkıda bulunma,

 Çok yönlü (beden-zihin-duygu-sosyal öz bakım) gelişimlerine katkıda bulunma,

 Çocukların meraklarını, ilgilerini ve öğrenme isteklerini destekleme,

 Neden sonuç ilişkisi kurarak olay ve olguları tam olarak kavramalarını sağlamalı.

 Yapabildiklerinin ve yapamadıklarının farkına varması için fırsatlar vererek olumlu

bir benlik olgusu geliştirmelerine katkıda bulunma,

 Olaylara dayalı bazı bilgileri deneyerek öğrenmelerine ortam hazırlama,

 Bilim adamlarını ve buluşlarını temel düzeyde tanıma ve anlamalarına yardımcı olma,

 Fen alanına ilişkin olumlu bir bakış açısı geliştirme,

 Fen etkinlikleri (oyun, deney vb.) yoluyla öğrenmeler arasında ilişki kurarak kalıcı

öğrenmeler oluşturma,

 Çocukların karşılaştıkları olay ve durumlara karşı bilimsel bir bakış açısı elde

etmelerine ve eleştirel düşünme becerilerinin gelişimine katkıda bulunma,

 Sınıfta ya da okulda bulunan bir bitki veya hayvanın beslenme ve temizlik gibi

bakımlarını gerçekleştirmek için görev alma, görevlerini yerine getirmek için

sorumluluk bilinci geliştirme,

 Çocukları bir üst eğitim kurumuna (ilköğretime) hazırlamayı sağlama gibi amaçlardır.

Bu etkinlikler çocukların;

 Bilimsel düşünmelerini sağlar.

 Yaparak yaşayarak öğrenmelerini sağlar.

 Gözlem ve deney yeteneklerini geliştirmelerini sağlar.

 Çevrelerine karşı duyarlı olmalarını sağlar.

 Neden sonuç ilişkileri kurmalarını ve problem çözme becerilerini geliştirir.

 Günlük yaşantılarında kullandıkları araç gereç ve malzemeleri öğrenmelerini sağlar.

 Kavram gelişimlerini sağlar.

 Akıl yürütme becerilerini ve dil gelişimlerini sağlar.

 Yeni fikirler üretebilmelerini sağlar.

 Yaratıcı düşünme becerilerini geliştirir.

 Kendilerine güven duymalarını sağlar.

 Psikomotor becerilerini geliştirir